DE MOORD VAN RAAMSDONK (bewerking door R. Hofkens)

Voor het scenario is geprobeerd van de vele liedvarianten terug te gaan naar de basis en oorsprong van rond halverwege negentiende eeuw. In de loop der jaren zijn honderden coupletten toegevoegd: nog meer rovers, slachtoffers en gruwelijke moorden. Moderne woorden en voorwerpen zijn verwijderd, dialectvarianten niet toegepast maar in algemeen beschaafd Nederlands geschreven. Ordinaire details (poep, pis etc.) uit jongere versies verwijderd. Hieronder een bewerking gedaan door Remco Hofkens speciaal voor de film.

(1)
Komt vrienden luister naar mijn lied
Van wat te Raamsdonk is geschied.
Daar woonden eens een man en vrouw
Die waren elkander zeer getrouw.
(2)
De man was een grote sok
Die van het minste geritsel schrok.
De vrouw dat was een grote tang
En van de duivel heel niet bang.
(3)
Die mensen nu die hadden geld
Daar waren de rovers op gesteld.
Omdat ze bang waren dat er rovers kwamen
Hadden ze zestien sloten op deur en ramen.
(4)
En in het midden van de nacht
Stonden de rovers op de wacht.
De rovers kwamen van heinde en ver
Met moordwerktuigen en een breekijzèr.
(5)
De eerste rover heette Frank
Die was niet te genaken van de stank.
De tweede rover heette Job
Die had een open klierenkop.
(6)
De derde rover heette Pieter
Die dronk jenever bij de liter.
De vierde rover heette Ben
Die had zoo'n last van zweetvoeten.
(7)
De vijfde rover heette Teun
Die was dol op petroleëm.*
De zesde rover heette Jan
Die was de baas van het hele span.
(8)
De zevende rover heette Klaas
Die had zo'n last van tenenkaas.
De achtste rover heette Piet
Een negende rover was er niet.
(9)
Ze klopten aan de voordeur aan
Maar hun werd niet open gedaan.
De vrouw / man die vond dat lang niet pluis
En riep uit het raam: "Wij zijn niet thuis".
(10)
Ze kwamen aan de achterdeur
En keken naar binnen door een scheur.
Piet die riep: Ik kom van ver
Ik ben een kwaaie moordener.

(11)
Maar Job met zijn lelijke kop
Die hield niet van al dat getob.
Het kind dat in het pleehuis zat
Zakte van schrik door het brillengat.
(12)
De man deed het raam op een kier
En riep: Wat is dat voor een woest getier?
Ik pak de pot die staat nog vol
En sla ze daar mee voor hun hol.
(13)
Maar door de oude heer zijn angst
Viel de waterpot* al van de plank.
De keukenmeid met rode kleur
Sloop stiekem door de keukendeur.
(14)
De oude hond die waken moest
Die had van schrik de plaat gepoetst.
Ben die vroeg: Waar is het geld?
Zeg op verdomme of ik gebruik geweld.
(15)
De dochter riep: het ligt in de kast
In die met kussens en spiegelglas.
De oudste zoon zat op de kast
En spoog de rovers op hun bast.
(16)
De man die riep: O God, O God
Ze maken ons allemaal kapot.
De oudste zoon een beste zwemmer
Werd verzopen in een lekke emmer.
(17)
De zwarte kat werd ook gegrepen
En van voor naar achter uitgeknepen.
De dochter, een schone maagd
Werd in de lengte doorgezaagd.
(19)
Een van de rovers nam zijn mes
En gaf de knecht een steek of zes.
De heer / vrouw des huizes werd gesmoord
Met zeven el gordijnenkoord.
(20)
De vrouw werd van haar bed gesleurd
En in de lengte doorgescheurd.
Het jongste kind de kop nog kaal
Zwom in zijn bloed gelijk een aal.

 

(21)
De schout van Raamsdonk lang niet mis
Greep ze in hun verdommenis.
De zaak die kwam voor het gerecht
De moordenaars ter dood gezegd.
(22)
De rechter sprak tot ieders verlangen
We zullen de moordenaars moeten hangen.
De schurken werden wit om hun bek
Zij voelden de strop al om hun nek.
(24)
Er werd gevraagd: Wat is jullie verlangen?
Voordat je voor eeuwig wordt gehangen.
En Job zei: Wel gatverdemme
Ik wil voor het laatst nog eens peestamp hebben.
(25)
En Piet die riep maar: Gatverdikke
Jullie kunnen voor mijn part stikken.
Ben die riep: jullie kunnen vergassen
Laat mij nog één keer mijn voeten wassen.
(26)
Voordat Pieter het schavot besteeg
Dronk hij nog een fles klare leeg.
Ze klommen bevend op het schavot
En smeekten: Beul maak het toch kort.
(27)
De beul die trok de trapjes weg
Toen zuchtten ze: ... Och pech.
En toen ze aan de galg hingen
Begon één 'Wien Neêrlands bloed' te zingen.**
(28)
Maar één die kon de wijs niet houwen
En zong 'Wilhelmus van Nassouwe'. ***
Toen zijn ze allemaal opgehangen
Totdat ze bleek werden op hun wangen.
(29)
Ziet vrienden hoe dat het gaat
Als gij het pad der deugd verlaat.
Voor Raamsdonk was het een goede leer
Sindsdien gebeuren er geen moorden meer.
(30)
En nu vrienden tot besluit
Is dit beroerde liedje uit.
Want wat er verder is geschied
Dat weet ik wel maar dat zeg ik niet.

* waterpot = pispot
* 1.) "Het kind dat in het pleehuis zat” > is het woord pleehuis niet pas gebruikt na 1850?
Inderdaad. Je kunt beter kakhuis gebruiken, of sekreet, of gemak
2.) "De schout van Raamsdonk lang niet mis, greep ze in hun verdommenis” > wat is verdommenis? woordenboek zegt: eeuwige veroordeling
Verdommenis wordt vaak gebruikt voor lichaam, om uit te drukken dat iemand slecht is; vergelijk iemand op zijn sodemieter slaan.
3.) "De rechter sprak tot ieders verlangen” > TOT of OP ieders verlangen?
Hier zou ik de rest van de zin ook moeten zien om te oordelen
4.) "Ben die riep: jullie kunnen vergassen” > als ik kijk naar gasverlichting is dat pas na 1850 opgekomen.

het was toen nog petroleum, is verGASsen dan wel correct voor die tijd?
Je kunt inderdaad beter iets anders nemen. Een soort van doodsverwensing, lijkt me.
* (1) "De vijfde rover heette Teun, Die was dol op petroleum." > maar als ik het goed heb was petroleum er pas na 1859 in Nederland. etroleum opkomst vanaf 1870, daarvoor bekend als peterolie. - petroleum als woord pas vanaf circa 1860 in zwang gekomen onder invloed van de import uit Engeland en Amerika. Daparvoor echter was hetzelfde goedje in ons land ook bekend sinds de middeleeuwen; het werd peterolie genoemd.
* - volgens het WNT is de etymologie van de 'plaat poetsen' niet echt duidelijk; er wordt meestal gedacht aan een 'borstplaat' die militairen beschermde. De plaat poetsen zou dan voor een soldaat een excuus zijn om zich ergens aan te onttrekken, zogenaamd dus omdat hij zijn borstplaat moest poetsen.
** Wilhelmus van Nassouwe ontstaan 1572, sinds 1933 officieel volkslied.
*** 'Wien Neêrlands bloed (1817-1933) beluister lied

Copyright © 2014-2015 SNEKFOH. All rights reserved.